Koert - Maandag 12 Jan '04 - + 5 - 5 De oneindige strijd tussen de mens en de natuur

Ondergedoken en op de vlucht na een veroordeling tot de guillotine van de Franse revolutie, schreef de Franse markies De Condorcet zijn 'Schets van de menselijke vooruitgang'. De Condorcet zag de strijd van de mens met de natuur als de katalysator van alle menselijke vooruitgang. Niet alleen leert de mens de natuur in deze strijd te beheersen, maar belangrijker nog is dat hij zelf in deze strijd groeit. De mens klimt zelf op tot steeds hogere fasen van menselijkheid. De vooruitgang voltrekt zich niet alleen door toedoen van de mens, maar ook in de mens.

De Condorcet [Con1794] had een onbegrensd vertrouwen in menselijke vooruitgang en hij geloofde dat menselijke perfectie niet alleen in het hemelse, maar zelfs in een aardse wereld realiseerbaar was. Omdat de natuur de mens had uitgerust met rationaliteit en de mogelijkheid natuurwetten te begrijpen en manipuleren, was de progressieve emancipatie van de mens tot de natuur ook rationeel. Nadat Condorcet  zijn schets voltooid had verliet hij zijn schuilplaats waarna hij onmiddellijk opgepakt en opgesloten werd. Hij stierf tijdens zijn eerste nacht in gevangenschap. Verondersteld wordt door uitputting of door zelfdoding via vergiftiging.

Sinds Francis Bacon (1561-1626) menen we dat kennis macht is. Niet eerder was het idee van vooruitgang zo geaccepteerd en populair. Bacon was er van overtuigd dat de mens door wetenschappelijke ontdekkingen en uitvindingen de heerschappij over de natuur zou kunnen verwerven. De natuur diende gemarteld te worden opdat zij haar geheimen prijs zou geven. Als een vogel kan vliegen, waarom een mens dan niet? Zo probeert de mens sinds jaar en dag uit de natuur te verwerven wat hij niet heeft om uiteindelijk zonder de natuur te kunnen overleven. Stel je voor: een leven zonder natuur. Kan dat eigenlijk? Ik denk van niet.

In zijn strijd met de natuur werd de mens weliswaar steeds onafhankelijker van de fysische condities, maar tegelijkertijd juist afhankelijker van zijn technische hulpmiddelen, van andere mensen en van zichzelf. Bedenk de afhankelijkheid welke het gebruik van een auto met zich meebrengt. Er moeten snelwegen zijn waarvoor we wegenbelasting betalen. De benzinetoevoer moet geregeld. Eenmaal onderweg moet je concentreren opdat je niet in de vangrail vliegt. Je moet rekening houden met andere weggebruikers. Je moet een rijbewijs halen. Dit alles om je lichaam sneller van A naar B te verplaatsen. Tegenover een fysische de-conditionering staat een sociale en psychologische conditionering.

Ander voorbeeld. Een koelkast is een bruikbaar apparaat, dat ons onafhankelijk maakt van het natuurlijke bederf van levensmiddelen. Cfk's zijn stabiele industriegassen, welke worden verwerkt in koelstoffen, ijskasten, synthetische schuimen en allerlei spuitbussen. De cfk's richtten zo'n schade aan de ozonlaag aan, dat deze angstwekkend dun werd. Het gat in de ozonlaag werd in 1985 ontdekt. Toen Britse wetenschappers van de Halley Bay-basis op Antarctica de resultaten van hun metingen onder ogen kregen, waren ze ervan overtuigd dat er iets scheelde aan hun instrumenten. Meteen werden deze vervangen, maar de vaststellingen bleven even alarmerend als voorheen. Toen hun bevindingen in het tijdschrift Nature [Far1985] gepubliceerd werden, zag men in dat er dringend iets aan het gat gedaan moest worden. De ozonlaag beschermt mens en dier tegen de schadelijke UV-stralingen van de zon. Wanneer deze beschermende laag afbreekt, heeft dit dramatische gevolgen voor het aardse leven. Langdurige, onbeschermde blootstelling aan de zon leidt tot huidkanker. De uitvinder van de CFK koelkast had waarschijnlijk nog nooit van de ozonlaag gehoord.

Ondanks pogingen en probeersels, blijft het leven dus weinig maakbaar. In tegenstelling tot de Condorcet, geloof ik niet in de bereikbaarheid van perfectie. Utopia is een nog niet. Telkens wanneer de Natuur overwonnen lijkt, blijkt deze op een ander strijdveld een geduchte tegenstander. De strijd tussen mens en Natuur is oneindig. Natuur verbergt zich graag. Zo ontwikkelt niet alleen de mens zich, ook de Natuur verandert in dit proces. Wellicht moeten we natuur niet zien als een statisch gegeven. Maar, zo wil ik betogen, als een dynamische kracht die per definitie buiten onze macht ligt. Een kracht buiten ons bereik, maar waarmee we wel in continue contact staan. De Natuur als een vaste sparringpartner in onze ontwikkeling.

CFK's zijn inmiddels bijna overal verboden. Het Ozon gat blijft voorlopig nog een probleem. Vooral in Australie is het gevaar op huidkanker reeel. Uiteraard zijn er inmiddels ook zonnecremes ontwikkeld welke de schadelijke UV stralen filteren.
Koert (link) - Maandag 05 Januari '04 - 18:51

De uitvinder van de CFK's was toch chemicus en had toch gewoon moeten weten dat de CFK's schade aan de omgeving zouden aanbrengen???
Aad - Donderdag 15 Januari '04 - 15:31

...en hier dan eindelijk uw ceremonie meesteres GAIA, geeft U haar een daverend applaus dames en heren...
http://www.ahealingplace.org/earthstewar..
Ryan () (link) - Woensdag 04 Februari '04 - 04:57

The new world order???
http://www.culturalcreatives.org/questio..
Ryan () (link) - Woensdag 04 Februari '04 - 10:26

Het valt me op dat Gaia (goede associatie Ryan!) of Moeder Natuur zo vaak wordt afgeschilderd als een hulpbehoevende kreupele oude vrouw. Waarom geen jonge dynamische meid die je steeds tussen de vingers glijdt? ;) Nouja, er zijn genoeg olieborende ondernemers die moeder natuur als een lekkere meid zien. In termen van familierelaties zie ik de Natuur als mijn Siamese tweeling wederhelft.
Koert (link) - Donderdag 05 Februari '04 - 13:01

Keer op keer, meent Nietzsche, planten wij een nieuwe gewenning, een nieuw instinct, een tweede natuur aan, zodat de eerste natuur als het ware uitdroogt: een als eerste natuur ervaren behoeftestructuur is ooit een tweede natuur geweest en iedere zegevierende tweede natuur wordt tenslotte de eerste.
Nietzsche - Vrijdag 06 Augustus '04 - 21:15

Dat de wereld vergaat is zeker, vraag is WANNEER en HOE? Sommige mensen verzamelen postzegels. Exitmundi (http://www.xs4all.nl/~mke/exitmundi.htm) verzamelt scenario's waarop onze wereld tot een eind komt.
Nieuwtje (link) - Zaterdag 18 September '04 - 23:25

Na Darwin wordt het klassieke statische natuurbeeld vervangen door een meer dynamische natuuropvatting. Vanaf de klassieke oudheid werd de natuur opgevat als een statisch geordend geheel, en deze onveranderlijke orde in de natuur vormde in het klassieke denken ook meteen een morele orde, waaraan de mens een ethische ori雗tatie kon ontlenen. Tijdens de Verlichting krijgt het natuurbeeld meer en meer een dynamisch karakter. Maar wanneer de natuur veranderlijk is, wat betekent dat dan voor het morele zelfverstaan van de mens?
Willemhein - Vrijdag 29 April '05 - 22:03

suddenly surrounded by next nature ; )

wat voor boom wil jij worden? ik een wilg: http://www.biopresence.jp/
Rolf - Woensdag 24 Augustus '05 - 12:12

Maakbaarheid is vooral een verlangen
Roeland Derks - Donderdag 27 April '06 - 16:11

バーバリーの努力は、通常はそのように方法は非通常輝きを高めるために複雑であるため、それが表示だときのみ、かなり定期的にある。バーバリーは、優れたに加えて、モデルと接続動機は一生に一度の重要な要素である、そうであっても、挑戦のあまりだったそれの時間と一緒に流行するとすぐに毎回彼または彼女の努力を臨んだ。バーバリー製造エリアの壁ソケットの商品は、国際的に見に加えて、何世紀にまたがるために意図この惑星上の最後の仕上げに接続土台として分類されている。バーバリーガジェットがvogueと接続この惑星上の一人一人のために重要である。缶を簡単刊行物はバーバリーガジェットの素晴らしい選択肢を使用して、マーケティングにフォーカス内の任意の人の写真などするつもりはないヴォーグ。
マフラー () (link) - Woensdag 29 Oktober '14 - 13:39

COMMENTAREN OP DEZE ENTRY ZIJN AFGESLOTEN